Никулци vs. цели зрна житарки vs. бело брашно? Која е разликата?

Препораката да се јадат житарици од цело зрно во замена за бел леб и преработки од бело брашно е широко распространета. Но, кои се здравствените придобивки и зошто целите зрна се пред белото брашно?

Што е со никулците? Што се тие и која е разлика помеѓу житни никулци и цели зрна житарки?

Основната разлика помеѓу цело зрно, преработено зрно (бело брашно) и никулци е тоа што кај целите зрна се консумираат во целост сите делови од житарицата, бело брашно се добива со преработка на целите зрна и отфрлање на лушпата на житарицата која е многу нутритивно богата, никулецот е дел од зрното т.е зачетокот од кој понатаму се развива целото зрно.

Целите зрна житарки се богати со многу важни витамини, минерали, фитонутритиенти, растворливи и нерастворливи влакна и секако со сите макронутрититенти, но пред се со сложени јаглехидрати кои споро ја ослободуваат својата енергија.

Преработеното зрно (бело брашно) има многу мал процент на витамини и минерали затоа што слојот од житарицата кој содржи најмногу витамини и минерали се отфрла.

Кога се во прашање житни никулци, тие не спаѓаат во групата на цели зрна, но никулецот е зачетокот од кој понатаму се развива целото зрно, што значи дека никулците се најнутритивниот дел од зрното на пченицата.

Никулците содржат многу голем процент на растителни протеини или околу 30 g во 100 g производ, содржат и многу железо, Б6 и витамин Ц.

Само за споредба цело зрно од пченица содржи 13 g протеини, и покрај железо, Б6 и витамин Ц содржи и многу магнезиум.

Сите важни фитохемиски супстанци се наоѓаат пред се во алеуронскиот слој на семето кој се наоѓа под лушпата, но исто така и самата лушпа од житарките содржи многу витамини и минерали. Кога станува збор за бело брашно и преработени зрна, лушпата се отфрла со што голем дел од важните микро и макронутритиенти се отстрануваат.

Мелењето на житариците, пример на пченицата резултира со раздвојување на ендоспермот и алеуронот што предизвикува значајно губење на Б витамините и на многу минерали.

Исто така процентот на витамини и минерали варира во зависност од термичката обработка на житариците, но и од начинот на чување.

Лушпата на зрното пченица главно содржи калиум, фосфор и селен, додека количините на хлор, сулфур, магнезиум и калциум се ниски.

Алеуронскиот слој на пченицата содржи голем процент на фосфор, калциум и магнезиум.

Најзастапени минерални елементи во житариците се калиум, калциум, магнезиум, железо, фосфор, сулфур и азот. Минералните елементи се јавуваат главно како соли на органски киселини.

Житариците покрај минералите се добар извор и на многу витамини. Житариците се многу добар извор на витамините од групата Б и тоа Б1, Б2 и Б6.

Фактот што целите зрна житарици содржат и голем процент на растителни влакна ги прави супериорни во однос на преработеното бело брашно. Нерастворливите влакна се пред се неопходни за одржување на моталитетот на цревата.

Кои производи се цели зрна житарки?

  • цело зрно пченица, јачмен, овес, ‘рж (може да ги варите и така да ги консумирате)
  • сите видови на снегулки вообичаено се добиваат од цели зрна житарици
  • просо, киноа, хељда, амарант, интегрален ориз
  • интегралните брашна исто така се добиваат со мелење на цели зрна житарици.

Изборот на храна е наш и наше е какви оброци ќе јадеме.

Секогаш бирајте разумно, храната не е лек, но може многу значаен фактор во подобрување или влошување на здравјето!

Драгана Младеновска

Магистер по фармација, Аеробик и Пилатес инструктор. Зависник од здрава исхрана и експериментирање во кујната.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *