Зависност од благо, шеќер и слатки и како да се надмине

Оваа тема ја добив како предлог од Вас и затоа решив да ја разработам. Се надевам дека текстот ќе биде корисен за они кои се борат со оваа “зависност”, но и насока и водич како во иднина да се решат од големата количина на шеќер на дневна база.

Надминување на зависноста од благо е голем предизвик, особено за оние кои мислат дека не можат без благо или без чоколадо и за сите кои тврдат дека шеќерот постојано им паѓа и имаат навистина реална потреба за шеќер.

Ако се чувствувате заробени од моќните желби за шеќер многу месеци, па дури и години, време е да направите промени. Шеќерот е вистински “тивок убиец” кој предизвикува хронична токсичност врз телото која прави штетни ефекти малку по малку, ден по ден, чоколадо по чоколадо без притоа да сме свесни во колкава опасност можеме да се доведеме.

Многу од вас можеби се свесни дека консумирањето на шеќер не е здраво, но голем дел од луѓето кои постојано консумираат шеќер не разбираат колку е опасна зависноста од благо и какви се последици може да има за телото. Многу научни студии објавени во реномирани списанија потврдуваат секојдневно дека консумирањето на голема количина на шеќер е во директна корелација со дебелината, кардиоваскуларните проблеми, дијабетесот и уште низа друго компликации кои можат да бидат и живото-загрозувачки.

Преземете чекор и направете промени, пред да биде доцна!!!

Овде морам да ја спомнам и детската популација, дебелината во детска возраст е глобален проблем кој има најголемо влијание во намалување на квалитетот на живот и животниот век на планетата. Дебелината во детството во многу ситуации е предизвикана од внесување на голема количина на благо во детска возраст. Дете е нели? Треба да јаде се!

Но, родители запомнете дека во благото нема нутритиенти и нашето тело и телото на децата немаат потреба од шеќер, ние имаме само вистинска и реална потреба за вистински макронутритиенти односно за јаглехидрати, за масти и за протеини.

Шеќерот е само брза енергија која не крева и прави да се чувствуваме убаво многу краток период. Децата на тоа лесно се навлекуваат, па затоа бидете внимателни со благото во детска возраст. Тоа што му ограничувате на вашето дете да јаде благо не значи дека му кратите од детството, туку му давате поубав и поквалитетен живот. Дебелината во детска возраст многу влијае на самодовербата, на однесувањето и на здравјето на децата.

А сега да се вратам на темата….

Зошто зависноста од благо е толку силна?

Многу луѓе ќе кажат дека шеќерот е природен и дека не може да биде толку лош. Да, тој е природен во овошјето и таму се наоѓа заедно со многу витамини, минерали и многу други корисни фитонутритеинти, но факт е дека оние кои имаат потреба за благо и се заробени во таа зависност овошјето не им е спас, тие бараат и сакаат рафинирани шеќери и имаат потреба од торта, чоколадо, кекси и слично.

Шеќерот е толку присутен во производите кои ги купуваме што дури и не сме свесни за тоа, во храна во која нема ни да очекувате дека има шеќер, верувајте има…тоа е една од главните причини за огромната консумација на шеќер на светско ниво и една од причините за епидемијата со дебелина која предизвикува многу здравствени проблеми кои во многу ситуации се третираат со лекови.

Многу луѓе пијат лекови доживотно иако се свесни дека можат да си помогнат само доколку го сменат стилот на живот!!!

Зависноста од благо не се развива преку ноќ, но еден ред чоколадо креира потреба за друг, за парче торта, за чаша кока кола…едно чоколадо денес, едно-две бисквитчиња за вечера, една чаша сок заедно со кафето и зависноста полека се развива…секој ден…малку по малку.

Што се случува со телото кога јадеме благо и како организмот реагира на шеќерите?

Кога во телото ќе внесеме производи кои во себе содржат прости шеќери доаѓа до нагло покачување на нивото на глукоза во крвта. Телото во ваква ситуација се труди да ја смести и искористи глукозата во клетките, но за да го направи тоа мора да помогне инсулинот. Глукозата не е во состојба сама да влезе во клетката и да биде искористена за енергија и е неопходен инсулин. Замислете го инсулинот како господин кој ја отвара вратата на госпоѓица глукоза за да влезе во клетките.

Во клетките глукозата се користи за енергија, но кога внесуваме голема количина на шеќери, факт е дека телото не може да го искористи сето тоа за енергија затоа што едноставно нема потреба. Вишокот на шеќер се складира во мускулите и црниот дроб во форма на гликоген, а кога и тие резервите ќе бидат полни, последниот вишок оди во масното ткиво преку трансформација на глукозата во масни киселини.

Значи при внес на шеќер во телото нивото на инсулин нагло расте, глукозата се сместува во клетките, во мускулите, во црниот дроб или во масното ткиво и во крвта се случува повторно еден пад на глукоза затоа што телото брзало да ја регулира состојба на дебаланс со вишокот на шеќер. Тој пад на глукоза се детектира од мозокот и се јавува веднаш повторно голема потреба за благо, едноставно вие мислите дека ако не земете нешто слатко во моментот ќе ви се слоши, тој круг постојано се врти и проблемите се продлабочуваат, ако не решите да излезете од него, здравствените проблеми иако полека и тивко еден ден ќе дојдат за жал…

Запомнете дека телото е многу паметна машина и секогаш се труди да се одржи во рамнотежа, се додека е во состојба да компензира и да работи беспрекорно, ќе работи. Замислете дека со внесувањето на толкава количина на шеќер секој ден му правите шокови на телото, да буквално шокови… инсулинот постојано оди горе, долу, горе, долу и после одреден период телото се “изморува”, масното ткиво се таложи и таложи и самата дебелина го продлабочува проблемот, а клетките веќе и не реагираат на инсулинот и во крвта доаѓа до покачување на нивото на шеќер, тоа е прв знак на инсулинска резистенција и почеток на предијабетес.

Овие инсулински пикови и падови најмногу се изразени кога се внесуваат прости и рафинирани шеќери кои ги има во слатки, колачи, бисквити, чоколади и слично. Шеќерот од овошјето е шеќер да, но заедно со него внесувате и други нутритиенти кои ја забавуваат апсорпцијата, па инсулинскиот пик не е толку голем и во телото не доаѓа до шеќерен шок. Сепак тоа не значи дека и со овошје треба да се претера, сепак и тоа е шеќер но не со идентичен ефект како оној од готовите слатки.

Зависноста од шеќер се споредува со зависноста од кокаин, затоа што со текот на времето на мозокот му треба се повеќе шеќер за да се почувствува убаво и да лачи повеќе допамин, но и самите допамински рецептори стануваат помалку сензитивни, па потребно е се поголема и поголема количина на шеќер за задоволување на желбата за благо. Така од ден на ден зависноста за благо станува се посилна и кругот се врти и врти се додека не решиме и цврсто се убедиме себе си дека е време да го напуштиме тој затворен круг кој може да има сериозни здравствени последици.

Зависноста од шеќер и рафинирана храна е моќна, но истражувањата покажуваат дека телото и мозокот можат да се ослободат од оваа зависност МНОГУ брзо ако се преземат вистински чекори.

Всушност, некои студии покажуваат дека зависноста од шеќер може да се надмине во рок од 1-2 недели!

7 научно докажани чекори кои ќе ви помогнат во надминување на зависноста од шеќер:

Чекор #1:

Исфрлете ги сите чоколади, грицки, шеќер и се што имате во кујна по фиоки и во фрижидер. Ако немате дома благо многу е мала шансата дека ќе посегнете. Во маркет не одете на полиците каде што стојат вакви храни за да не паднете во искушение.

Чекор #2:

Јадете балансиран појадок кој ги содржи сите макронутритиенти. Само овошје или тесто е најлош избор затоа што многу кратко после таков оброк инсулинот и шеќерот ќе паднат па ќе имате потреба да изедете “цела планина” 😊

На постот на инстаграм подолу имам опишано што јас и Ана јадеме за појадок и како треба да изгледа еден балансиран појадок.

View this post on Instagram

Што јадеме за појадок ние две? ________________ Појадокот, но и воопшто сите оброци треба да ги содржат сите макронутритиенти, а тоа значи да содржат доволно протеини, масти и јаглехидрати (сложени), но да има и витамини и минерали. ________________ Кои се нашите најчести комбинации за појадок: ________________ 🥣целозрнеста житарица која е извор на сложени јаглехидрати, но и многу витамини и минерали (варам овес, пченица, овесни или ‘ржани снегулки, просо, хељда, киноа, понекогаш за Ана интегрален гриз и сл.); 🍐свежо сезонско овошје, понекогаш варам или печам тиква или пак додавам некои суви овошки (слива, кајсии, смокви); 🥜мелени јаткасти плодови или путер од јатки од @bonita_organic_nut_butters ни се задолжителни затоа што се извор на протеини и здрави масти, ако не користам јатки или путер користам авокадо или пак понекогаш, но поретко кокосово масло; 🥄многу често знам да додадам и лажичка чиа семе/сусам/сончоглед/ленено семе или семки од тиква – за Ана ги мелам и ги чувам во тегла во фрижидер; 🍯понекогаш додавам и мед или маџун во зависност од овошките кои ги користам, ако се доволно благи не практикувам да додавам уште; 🥛многу често додавам и сок или компот кој мајка ми ни го спрема од домашни овошки од нејзината градина, го прави во мали шишенца или теглички без шеќери и без конзерванси, имаме буквално од се (праски, кајсии, јагоди, малини, аронија, сливи, дуња со морков, јаболка). ________________ 🍞Друга опција за појадок ни е лепче од цело зрнести житарици, ако имам домашно супер, но понекогаш користам и купен леб, го мачкаме со путер од јатки од @bonita_organic_nut_butters и додаваме џем од сливи без шеќер. Омилена комбинација на Ана и е лепче со путер од лешник, џем од сливи и сок од портокал. ________________ 🍳Трета опција ни е омлет во најразлични варијанти. Јајцето е полновредна и лесно сварлива нармирница, па е идеално за појадок или вечера. Правиме омлет со моцарела, путер и спанаќ. Или пак со сирење и доматно пире. Ана го обожава со кисело млеко. Многу често јадеме и варено јајце, Ана го сака со таратор, а јас со свежа салата. ________________ Каков е вашиот појадок и што вие најчесто јадете наутро?

A post shared by Dragana Mladenovska (@dragana_fitlife) on

Чекор #3:

Пијте доволно вода!

Хроничната дехидратација предизвикува желба за благо и слатко, но тоа е лажна потреба за храна. Колку вода треба да консумирате на дневна база можете да пресметате со следната проста равенка:

  • 30-35 ml вода на секој килограм тежина

пример: јас имам 52 kg и имам потреба од 1520-1820 ml или нешто помалку од 2 литри, бидејќи сум доста активна секој ден оваа вредност е секако малку поголема.

Чекор #4:

Подгответе си здрави ужинки дома и секогаш со себе во ташна имајте нешто здраво што може да ве спаси. Правило за мене е да подготвувам десерти и ужинки дома, така сум свесна за се што ставам и знам што јадам и јас и моето семејство. Тие што ме познаваат добро знаат дека кај мене во ташна секогаш имам тегличка со јатки и суво овошје, тоа ми е прва помош во случај да не можам да јадам навреме или пак ако ми дојде желба за грицкање.

Чекор # 5:

Вежбајте, движете се и бидете максимално активни! Физичката активност делува позитивно на менталното здравје и помага во контрола на апетитот, дополнително активноста го регулира и нивото на шеќер во крвта така што помага за намалување на нападите во кои мислите дека шеќерот ви паднал.

Не може некоја да ми каже дека од седење пред телевизор му “паднал шеќерот”, а мене после 3 часа активно вежбање досега никогаш не ми се случило да ми “падне”!!!

Многу од работите што ни се случуваат се поврзани и со нашата перцепција.

Чекор #6:

Намалете го стресот и напнатоста кои можат да предизвикаат да јадете на психичка база. Се е поврзано едно со друго, вежбањето ќе ви помогне да го намалите стресот, а помалку стрес ќе значи и поголема контрола врз тоа што јадете.

Медитирајте барем по 5-10 минути во денот.

Седете во удобна позиција со исправен грб 5-10 минути. Фокусирајте го своето внимание на вашиот здив и обидете се само да ги набљудувате мислите, дистанцирајќи се од нив.

На крајот од овие 10-тина минути вашиот ум ќе биде смирен и опуштен.

Чекор #7:

Спијте доволно и квалитетно. Сонот е многу важен за целокупното здравје и недоволно сон може да предизвика големи промени со апетитот. Пробајте да си легнувате секоја вечер во исто време и да се будите следното утро во исто време. Не јадете барем 2-3 часа пред да одите во кревет за да одмори и гастроинтестиналниот тракт додека спиете.


Можеби ќе ве интересира: Водич за правилна исхрана.


Чекорите се едноставни, јадете балансирана храна, бидете активни, намалете го стресот, пијте доволно вода и јадете храна и десерти кои сами ќе си ги направите и во кои нема да користите рафинирани шеќери.

Сложените јаглехидрати содржат шеќер, но тој шеќер се ослободува споро и полека и во телото не доаѓа до шеќерен и инсулински пик.

Храната коja има висок гликемиски индекс е таа што предизвикува нагло покачување на шеќерот.

Проверете ја табелата со намирници и нивниот гликемиски индекс на линкот.


Бидете му партер на телото и помагајте му подобро да работи и да функционира. Помагајте му во полесно одржување на рамнотежа, соработувајте со него затоа што имаме едно тело и еден живот!!!

Идеи за здрави десерти и ужинки ќе најдете тука.

Доколку сметате дека текстот ви беше корисен, споделете го со пријателите.

На секој му е добредојден совет за здравје и подобар живот!

Драгана Младеновска

Аеробик и пилатес инструктор, Сопственик на FitLife Fitness Studio, Магистар по фармација и диететика.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *